Zakład Socjologii Oświaty i Wychowania

Zespół:

kierownik: prof. dr hab. Renata Siemieńska-Żochowska
• dr hab. Ewa Nasalska
• dr hab. Marta Zahorska
• Magdalena Wieczorek

doktoranci:
• mgr Mgr Beata Zawadzka

Dydaktyka:

Socjologia oświaty i wychowania, socjologia polityki, socjologia badań nad kobietami, metodologia badań społecznych.

Tematyka badawcza:

Prace badawcze Zakładu obejmują kilka wyraźnie wyodrębnionych grup. Przede wszystkim, badania i analizy koncentrują uwagę na społecznych problemach oświaty i wychowania. Należy tu wymienić prace dotyczące funkcjonowania systemu edukacyjnego w Polsce oraz przebiegu procesów socjalizacji, w których szkoła odgrywa istotną rolę. Przedmiotem badań jest zawód nauczycielski i nauczyciele jako grupa zawodowa. Prowadzone badania stanowią zarazem część porównawczych badań międzynarodowych.
Zakład Socjologii Oświaty i Wychowania prowadzi także badania zespołowe i indywidualne, których celem jest ustalenie w jakim stopniu system edukacyjny spełnia oczekiwania w zakresie socjalizacji młodego pokolenia do życia w społeczeństwie demokratycznym, w którym, jeśli chodzi o gospodarkę, będzie dominować gospodarka wolnorynkowa. W związku z tym, w ostatnich latach zostały przeprowadzone badania nad "jakością" szkół państwowych i społecznych. Objęto nimi (próba ogólnopolska) zarówno nauczycieli jak i rodziców dzieci szkół podstawowych.
Przeprowadzono również badania nad dziećmi kończącymi te szkoły i ich nauczycielami w województwach, szczególnie silnie odczuwających konsekwencje przemian strukturalnych w gospodarce, a także badania nad studentami wybranych uczelni warszawskich jako tą grupą, która wkrótce powinna wziąć aktywny udział w budowaniu zrębów nowego porządku politycznego i ekonomicznego. Podjęto również szczegółową analizę treści programów "civic education" opracowywanych ostatnio w Polsce, dokonując ich oceny z perspektywy doświadczeń krajów o długiej tradycji demokratycznej i ich przydatności w okresie tworzenia systemu demokratycznego w Polsce. Innym ważnym problemem badawczym z punktu widzenia postulowanej integracji Europy to obraz polsko- niemieckich stosunków ujmowany porównawczo w materiałach edukacyjnych i w prasie w Niemczech i Polsce.
Funkcje systemu oświatowego dla kształtowania stosunków społecznych są przedmiotem innych analiz, w których przemiany nierówności edukacyjnych w Polsce są ujmowane w kontekście analogicznych procesów na świecie, wykazując istnienie daleko idących podobieństw pomiędzy różnymi krajami.
Zainteresowania badawcze pracowników Zakładu wykraczają poza analizy związane z problemami oświaty i wychowania. Prowadzone są badania: w zakresie metodologicznych podstaw pomiaru w naukach społecznych czynników kształtujących systemy wartości (ze szczególnym uwzględnieniem wartości politycznych); badania nad zachowaniami politycznymi kobiet, ich sytuacją ekonomiczną w okresie przemian.
We wszystkich podejmowanych pracach badawczych Zakładu jest silnie akcentowany ich aspekt porównawczy (międzynarodowy i międzykulturowy) oraz powiązanie badań z działalnością pozwalającą wykorzystać ich rezultaty w praktyce.